Województwo z nagrodą za „Azymut Samodzielność”
Województwo Zachodniopomorskie zostało docenione w konkursie „Innowacyjny Samorząd 2022”. Kapituła konkursu wyróżniła realizację projektu skierowanego do osób z całościowym zaburzeniem rozwoju, w tym z autyzmem i zespołem Aspergera „Azymut Samodzielność”. Dzięki niemu w specjalnie przygotowanych mieszkaniach wspomaganych odbywały treningi samodzielności. Nagrodę za trzecie miejsce, w czwartek, 26 maja 2022 r. w Warszawie odebrał zespół Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej Urzędu Marszałkowskiego.
 

„Innowacyjny Samorząd” to projekt Serwisu Samorządowego PAP, w którym nagradzane są najbardziej innowacyjne samorządy. Celem konkursu jest promocja kreatywnych samorządów oraz inspiracja pozostałych jednostek samorządu terytorialnego do podejmowania działań na rzecz innowacyjności. Komisja konkurowa przy ocenie zgłoszeń docenia nowatorstwo w skali kraju i rezultaty zastosowanych rozwiązań.

W tegorocznej edycji (w kategorii województwa) Samorząd Województwa Zachodniopomorskiego zdobył trzecie miejsce za partnerski projekt „Azymut Samodzielność”.

Partnerska współpraca

To międzyregionalne przedsięwzięcie, w którego realizację od 2018 r. zaangażowany jest Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Zachodniopomorskiego (lider) oraz  ROPS-y z Poznania oraz Zielonej Góry, gminy oraz organizacje pozarządowe: Oddział Krajowego Towarzystwa Autyzmu w Stargardzie, Towarzystwo Wspierania Inicjatyw Społeczno -Kulturalnych TWIKS (Goleniów), Polskie Stowarzyszenie Na Rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną Koło w Kołobrzegu, Fundacja Generado Zielona Góra (Gubin), Stowarzyszenie na Rzecz Osób z Autyzmem Gorzów Wielkopolski (Gorzów Wielkopolski), Stowarzyszenie na Rzecz Osób z Autyzmem „Gepetto” z Konina. 

Nagrodę odebrał zespół w składzie: Shivan Fate (Zastępca Dyrektora Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej), Sebastian Snop (kierownik Biura Projektów Społecznych), Małgorzata Grabusińska (Koordynator projektu), Iwona Sondej-Pawlak (specjalista ds. Modelu Mieszkalnictwa wspomaganego dla osób w Spektrum Autyzmu) i Anna Rogalska (finansistka).

Mieszkania i treningi samodzielności

Komisja konkursowa doceniła współpracę, której efektem jest uruchomienie dziewięciu mieszkań wspomaganych w trzech województwach. Sześć znajduje się na Pomorzu Zachodnim: w Kołobrzegu, Stargardzie i cztery w Goleniowie. Gminy udostępniły lokale na ten cel. I to w tych mieszkaniach odbywała się najważniejsza część działań – specjalnie przygotowane treningi samodzielności. Dla każdego uczestnika i uczestniczki ustalane były indywidualne cele, na podstawie diagnozy i oceny możliwości. Pod okiem trenerów samodzielności uczestnicy wkraczali w dorosłość, ucząc się gotować, sprzątać czy spędzać wolny czas.

– Mieszkanie treningowe pozwala uczestnikom rozwijać skrzydła w trudnym procesie usamodzielniania. W tych szczególnych przypadkach obowiązki domowe, samodzielność w codziennych czynnościach nie była osiągana jak w przypadku innych osób w naturalnym procesie dorastania, zatem jako dorośli rozpoczynają tę drogę do samodzielności. Samodzielność dla każdego uczestnika lub uczestniczki oznacza coś innego. Dla jednego będzie to samodzielne przygotowanie posiłku, dla innego pierwsze w życiu nocowanie poza domem bez rodziców, niektórzy samodzielnie zaczynają dbać o higienę, aż w końcu są i tacy, którzy po udziale w projekcie będą gotowi do samodzielnego mieszkania, z niewielkim wsparciem –  mówi Małgorzata Grabusińska, koordynator projektu.

Nadzieja na samodzielne jutro

Treningi usamodzielniania trwały około 2 lat i odbywały się w specjalnie przygotowanych i zaprojektowanych mieszkaniach wspomaganych (udostępnionych przez gminy). To bardzo ważne, ze względu na specyfikę życia osób z całościowym zaburzeniem rozwoju. Ze wsparcia skorzystało w województwie zachodniopomorskim w sumie około 100 osób z niepełnosprawnością i ich rodzin.

– Dziś możemy powiedzieć DZIĘKUJEMY: gminom, które zaryzykowały i podjęły się innowacji, wszystkim rodzinom, które przyjęły zaproszenie do tego projektu, uczestnikom za chęć podjęcia samodzielności i trudu dorosłości, a przede wszystkim trenerom samodzielności i organizacjom pozarządowym. To ich zaangażowanie, empatia i otwartość sprawiły, że dziś patrzymy na zmiany w życiu dorosłych osób ze spektrum autyzmu. Ten projekt wniósł w życie rodzin, często wykluczonych społecznie nadzieję i perspektywę na lepsze, samodzielne jutro – mówi Iwona Sondej-Pawlak specjalista ds. Modelu Mieszkalnictwa Wspomaganego dla osób z ASD, pedagog specjalny

Obecnie Zespół projektowy jest w Warszawie, ale już w poniedziałek tj. 30 maja 2022 r, odbędzie się panel ekspercki, podczas którego zostaną przedstawione wyniki badań i rekomendacje dotyczące modelu. Wezmą w nim udział: eksperci, przedstawiciele JST, trenerzy samodzielności, pracownicy ROPS-ów i rodzice osób w spektrum. Ten element zakończyć ma fazę testowania opracowanego wsparcia. W maju również zostały przekazane gminom mieszkania wraz z wyposażeniem. Teraz  samorządy przejmą rolę prowadzenia mieszkań.

– Gratuluję serdecznie całemu zespołowi Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej oraz organizacjom pozarządowym, samorządom realizującym projekt. Dzięki Państwa zaangażowaniu, pasji i poszukiwaniu nowych rozwiązań dostosowanych do faktycznych potrzeb i możliwości osób z niepełnosprawnością udało się stworzyć model, który może być kontynuowany po zakończeniu działań projektowych. To szalenie istotne, ponieważ w obecnym systemie dorośli ze spektrum autyzmu, a także ich bliscy często są pozostawieni bez odpowiedniej pomocy dostosowanej do ich potrzeb i możliwości – mówi Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego Olgierd Geblewicz.

Projekt „Azymut-Samodzielność” został dofinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach działania 2.8 Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój 2014-2020.